III/ ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA THẨM MỸ CỦA CÁC SỐ ĐO:

1/ Quan niệm về ý nghĩa các số đo:

Các số đo về kích thước và thể trọng của cơ thể là căn cứ để đánh giá sự phát triển của cơ thể, đánh giá đặc điểm sinh lý và hình thái học của cơ thể. Từ các số liệu đó khoa học đã tổng kết so sánh để tìm ra các tiêu chí làm chuẩn mực để đánh giá sự phát triển và vẻ đẹp hình thể của một cơ thể. Đây là những tiêu chí mang tính khách quan và khoa học, nên dễ có sự nhất trí thừa nhận ngay cả với những người thuộc các nền văn hóa khác nhau, tuy nhiên cũng chỉ là sự nhất trí có tính tương đối. Nhờ có những số liệu khách quan này, người ta có thể tổ chức các cuộc thi nhan sắc trên qui mô quốc gia, quốc tế và toàn cầu, để mọi người có thể nhất trí chọn ra được những người đẹp đại diện cho toàn thế giới. Tất nhiên cũng có nhiều tiêu chí cần bàn. Chẳng hạn như về chiều cao của các Hoa hậu, thì các cuộc thi quốc tế vẫn thường lấy chiều cao của người phương Tây làm chuẩn. Điều này xét về nhân chủng học, về nòi giống thì không thỏa đáng. Vì người phương Đông có kích thước nhân trắc học khác hẳn và chỉ riêng việc kiếm ra những cô gái phương Đông có chiều cao từ 170cm đã là rất khó khăn, chưa nói đến chuyện người cao lại còn phải cân đối và đẹp thì vô cùng hiếm hoi. Hơn nữa chưa nói đến quan niệm phương Đông như người Việt Nam thì những cô gái có chiều cao trên 170cm có thể bị coi là bất thường so với mặt bằng chung của cộng đồng. Vì vậy ngươi phương Đông, người Việt Nam cần xây dựng hệ thống số đo theo tiêu chí phù hợp với đặc điểm nhân trắc học riêng để đánh giá sắc đẹp của người Việt Nam, nhất là trong các cuộc thi sắc đẹp. Muốn vậy người phương Đông phải có tiếng nói đủ mạnh để được đánh giá theo những tiêu chí riêng khác với người phương Tây trong các cuộc thi sắc đẹp. Cũng như trong môn quyền Anh người ta phải chia hạng theo thể trọng nếu không thì làm sao những võ sĩ Á Đông với tầm vóc nhỏ bé có thể địch lại những ông khổng lồ như Mike Tyson. Chỉ có như vậy thì mới hi vọng có một ngày nhan sắc của người Á Đông được tôn vinh và những người đẹp phương Đông mới có dịp kiêu hãnh bước lên đài danh vọng sánh vai với những người đẹp trường túc bất chi lao của phương Tây.

2/ Sự tương quan của các số đo (hay quan hệ với tỉ lệ):

Mối tương quan tỷ lệ kích thước luôn luôn là yếu tố quan trọng để đánh giá vẻ đẹp của mọi sự vật trong sự cân đối của chính nó và sự hài hòa với sự vật liên hệ. Từ thời cổ xưa người ta đã biết áp dụng quan hệ tỷ lệ trong nghiên cứu khoa học và sáng tạo nghệ thuật. Đặc biệt người Trung Hoa từ cổ đại đã áp dụng phổ biến trong nghệ thuật, triết học và các môn khoa học về con người như vẽ tranh, nặng tượng người và cảnh vật, trong nghiên cứu địa lý, phong thủy, tướng số, chiêm tinh học v.v…

Đánh giá khái quát về quan hệ tỷ lệ các số đo:

Khuôn mặt:

- Mặt hình thẳng: Theo chiều dọc khuôn mặt có 3 phần lớn bằng nhau: từ chân tóc đến điểm giữa 2 lông mày – đến chân mũi nơi tiếp giáp với nhân trung – đến đỉnh cằm.

+ Chiều cao khuôn mặt bằng chiều dài bàn tay.

+ Chiều cao của mỗi 1/3 mặt bằng chiều dài ngón tay cái.

+ Chiều rộng của mắt bằng bề rộng giữ 2 chân cánh mũi.

+ Lấy chuẩn là đường giữa mặt đi dọc sóng mũi ta có thể so sánh sự cân đói giữa các bộ phận trên khuôn mặt và sự cân xứng hài hòa của toàn gương mặt.

- Mặt nhìn nghiêng: Theo bình diện nghiêng, khuôn mặt cũng được đánh giá sự cân đối theo 3 phần chiều dọc như khi nhìn thẳng. Nhưng phần quan trọng là đánh giá các bộ phận dựa trên một số yếu tố đặc biệt:

+ Đường nối góc mũi và điểm góc mũi – môi sẽ cho ta nhận thấy khuôn mặt nhô ra trước nhiều (mặt dô) hay thụt về sau nhiều (mặt lõm, gãy).

+ Đường nối từ chóp mui đến cằm. Bình thường môi miệng phải nằm sau đường này, nếu miệng ra trước nhiều là vẩu, cằm dô, nếu ra sau nhiều là miệng móm, cằm lẹm.

+ Chiều ngang nối hai cánh mũi, thường chiều ngang mắt (người châu Á có thể lớn hơn chiều ngang mắt) và chiều ngang này thường bằng 3/5 chiều dài sống mũi.

+ Góc giữa sống mũi và trán là yếu tố quan trọng cho vẻ đẹp của mặt. Góc này được coi là đẹp khi ở giớ hạn 120^o – 130^o.

+ Điểm góc của sống mũi thường ở giữa hai chân mày ngang bờ trên của măt.

+ Khoảng cách từ điểm góc mũi môi đến môi trên và đến đỉnh mũi thường bằng nhau.

+ Một góc quan trọng là góc tạo nên tại điểm góc môi mũi với hai cạnh là từ góc đó đến môi trên và từ góc đến chóp mũi. Góc lý tưởng là 100^o – 120^o.

IV/ ÁP DỤNG CÁC CHỈ SỐ ĐỂ ĐÁNH GIÁ SẮC ĐẸP:

Thông thường, ta có thể sử dụng nhưng tiêu chí tối thiểu để đánh giá sắc đẹp:

- Chiều cao

- Cân nặng

- Vòng ngực (ở nữ phải đo cả 3 vòng ngực)

- Vòng eo

- Vòng mông

- Vòng đùi

- Tỉ lệ chiều dài chân/ chiều cao toàn thân

- Tỉ lệ cân nặng/ chiều cao

Thế thì các chỉ số này ở con số nào là hợp chuẩn, là đẹp?

Có rất nhiều số liệu do nhiều tác giả đưa ra. Mỗi số liệu đều có sự khác nhau bởi vì thực tế luôn có sự khác biệt giữ các nòi giống dân tộc, mỗi dân tộc lại có sự khác nhau qua các thời kì lchj sử. Hơn nữa, ngay cả khi có những người có cùng các số đo thì vóc dáng, sắc đẹp của mỗi người cũng khác nhau vì con người là những cơ thể sống hết sức đa dạng về sinh học và không ngừng biến đổi. Ngoài ra, chính sự hài hòa của toàn bộ các yếu tố trên mỗi cơ thể lại là yếu tố quan trọng để đánh giá sắc đẹp.

Áp dụng các tiêu chí ấy người Việt Nam như thế nào?

Để giúp bạn đọc tránh được mê hồn trận của các phương pháp và các con số thống kê, chúng tôi xin giới thiệu một số tiêu chí tối thiểu để các bạn có thể đánh giá một cách nhanh chóng sắc đẹp của 1 người Việt Nam và trước hết là có thể tự nhìn lại dung nhan của mình một cách dễ dàng và tương đối chính xác.

Chúng ta cần nhớ rằng trị giá các số đo này luôn luôn chỉ là tương đối, ngay trong cuộc thi hoa hậu cũng vậy.

1/ Chiều cao:

Chiều cao trung bình của người Việt Nam thường thấp so với thế giới (Nữ # 150cm, nam # 160cm).

Trong quan niệm đời thường cũng như trong các cuộc thi sắc đẹp người ta có xu hướng coi trọng chiều cao. Các người đẹp và người mẫu có chiều cao khoảng 170cm (nữ) 175cm (nam) được coi là lý tưởng.

Nguyên nhân của việc “chạy theo chiều cao” có thể là do ảnh hưởng quá mạnh của những quan niệm thẩm mỹ theo văn hóa Tây phương, và như vậy các người đẹp muốn vươn ra thế giới cần phải có chiều cao sánh được với Tây phương. Trong các cuộc thi hoa hậu và người mẫu của thế giới, các nước Châu Á đều phải đưa các người đẹp “chân dài” đi thi, nhưng kết quả còn quá khiêm nhường. bởi vì do đặc điểm về chủng tộc, phụ nữ Á Đông khi có chiều cao từ 170cm trở lên đều chưa đạt được tỉ lệ tương xứng ở các số đo khác, nên thường có vẻ cao kều, thiếu sức sống và ít gợi cảm hơn những phụ nữ phương Tây có cùng chiều cao.

Như vậy, đánh giá chiều cao phải theo đặc điểm người Việt Nam. Chiều cao đẹp cho đa số người Việt Nam là nữ: # 160- 165cm và nam: # 170- 175cm. Tất nhiên, trong tương lai khi xã hội phát triển thì chiều cao trung bình của người Việt sẽ tăng lên cùng với việc tăng đều tất cả các chỉ số khác.

2/ Cân nặng:

Cân nặng hợp lý của người Việt Nam có thể tính theo công thức

Cân nặng = chiều cao – 105

Ví dụ: cao 160- 170cm thì cân nặng = chiều cao- 105

Nhưng nếu cao > 170cm thì cân nặng = chiều cao – 110

Nếu thấp < 160 thì cân nặng = chiều cao – 100

Khi tính cụ thể cho từng người thì sai số cho phép có thể từ 3 đến 5, và ngay cả mức độ sai số này cũng chỉ là tương đối, có thể nhiều hoặc ít hơn.

3/Vòng ngực:

Đây là vòng ngực số 2, là vòng ngực đi qua 2 núm vú.

Vòng ngực này là tiêu chuẩn bằng ½ chiều cao toàn thân. Tất nhiên là có sai số nhưng càng gần với tiêu chuẩn này thì càng được coi là đẹp.

Muốn đánh giá vẻ đẹp của bộ ngực phụ nữ thì phải đo thêm ít nhất là vòng ngực số 3, là vòng ngực đi qua nếp lằn dưới vú. Vú đứng và đẹp khi vòng ngực 2 lớn hơn vòng ngực 3 khoảng 10cm.

Vòng ngực nam giới thường bằng ½ chiều cao thân – 10 đến 15.

4/ Vòng eo:

Đo ở chỗ nhỏ nhất của bụng trên xương chậu.

Vòng eo được coi là đẹp khi nhỏ hơn vòng ngực khoảng 20cm và nhỏ hơn vòng mông khoảng 24cm.

Khi tỉ lệ vòng eo/ vòng mông tương đương 0,618 được coi lý tưởng – tỷ lệ vàng. Đây là tỷ lệ thân hình của người đẹp nổi tiếng mọi thời đại như Marilyn Monroe và Thần Vệ Nữ.

Ở nam giới, vòng bụng thường nhỏ hơn vòng ngực 30cm.

5/ Vòng mông:

Đo ở nơi lớn nhất của mông. Vòng mông tiêu chuẩn thường lớn hơn vòng ngực 4cm, nghĩa là lớn hơn vòng eo khoảng 24cm.

Tất nhiên mông được coi là đẹp cần phải có nhiều yếu tố như phải nở nang tròn đầy cân đối, săn chắc nhưng không thô cứng, mềm mại nhưng không chảy xệ và cần phải cân xứng với toàn bộ cơ thể.

6/ Vòng đùi:

Đo ở nơi lớn nhất của đùi, dưới lằn mông.

Vòng đùi tiêu chuẩn của người phụ nữ Việt Nam khoảng 45-50cm, thường bằng 1/3 chiều cao trừ đi 5 đến 10cm.

Một cặp đùi được coi là đẹp khi có vòng đùi tiêu chuẩn, dùi thon dài, căng tròn, không nhão xệ và nhăn nứt da.

Đùi đẹp là yếu tố cơ bản tạo nên chân đẹp.

Chân đẹp phải có đủ các yếu tố:

- Hình dáng: Chân dài, có vòng đùi, vòng bắp chân hợp lý. Hai chân phải thẳng cân đối. Trong tư thế đứng thẳng chạm 2 mắc cá trong, 2 chân phải chạm nhau ở dọc đùi, ở mặt trong đầu gối và ở 2 bắp chân.

- Chân phải dài và độ dài có tỷ lệ cân xứng với cơ thể. Đọ dài đẹp của chân được xác định bằng chỉ số Skelie.

- Chỉ số Skelie = (chiều cao đứng – chiều cao ngồi) x 100 : chiều cao ngồi.

- Ở người Việt Nam, chỉ số Skelie trung bình từ 85-90. Chỉ số 90 được coi là đẹp.

7/ Một số yếu tố cần thiết khác:

Đây là một số yếu tố góp phần đánh giá chính xác hơn vẻ đẹp ngoài hình. Những yếu tố này có thể không cần thiết lắm khi chúng ta tự đánh giá bản thân mình hoặc đánh giá ngoại hình của bất kỳ ai một cách tương đối. Nhưng nó lại rất quan trọng khi cần đánh giá chính xác tỉ mỉ, nhất là khi cần có sự so sánh lựa chọn như trong các cuộc thi Hoa hậu, người mẫu.

- Độ dài thân người:

Chúng ta đều biết tỉ lệ giữa thân người và chân rất quan trọng. Không phải cứ chân dài là đẹp. Người ta rất dễ nhận ra sự thiếu cân đối của người chân dài lưng ngắn hoặc ngược lại.

Tỷ lệ chân dài = chiều cao ngồi x 100 : chiều cao đứng.

Ở người Việt Nam trung bình là # 50.

- Chiều dài tay: Nếu chiều dài tay không cân xứng với lưng và chân cũng sẽ tạo sự bất cân xứng rất dễ nhận thấy.

- Chiều dài chân: Với phụ nữ Việt Nam chân dài khoảng 90cm được coi là chuẩn đẹp.

- Vòng bắp chân: Thường nhỏ hơn vòng đùi khoảng 20cm.

- Vòng cánh tay: khoảng ½ vòng đùi.

- Vòng cổ: thường vòng bằng bắp chân hoặc bằng ½ vòng eo bụng.

Một cách tính đơn giản:

Cân nặng = số lẻ của chiều cao – 10

Ví dụ: chiều cao 1m60 thì cân nặng là 60 – 10 = 50kg.

Kết quả cho phép sai số 4.

Vòng ngực đỉnh vú = ½ chiều cao (sai số 4)

Vòng eo = Vòng ngực – 22 (sai số 4)

Vòng mông = Vòng ngực + 5 (sai số 4)

Trên đây là những thông số cho phép đánh giá ngoại hình thẩm mỹ của 1 người. Như đã nói, đây chỉ là những tiêu chí rút ra từ phép thống kê y học nên chỉ có giá trị tương đối. Việc đánh giá sắc đẹp là hết sức khó khăn , cần phải tiến hành hết sức khách quan khoa học và tinh tế. Sắc đẹp là sự kết hợp hài hòa giữa những gì có thể cân đong đo đếm dduocj của ngoại hình với những nét đẹp vô hình khác như sự duyên dáng, đằm thắm, dễ thương và vẻ đẹp của trí tuệ, tâm hồn.

Người có tay dài, lưng ngắn, hoặc chân dài, lưng ngắn, hoặc tay chân dài lưng ngắn thường có dáng người thiếu thanh thoát, bước đi cứng. Có thể có só đo 3 vòng tiêu chuẩn nhưng hình thể không đẹp (ngực không đứng, vú bẹt, mông không tròn, thân người dẹt, vòng eo có thể nhỏ hơn nhưng không phải thắt đáy lưng ong…). Thật đáng tiếc khi quá chú trọng đến số đo thông thường mà người người đã chọn 1 người có dáng hình như thế để tôn vinh là người đẹp. Thực ra để chấm thi sắc đẹp, điều cần thiết ở ban giám khảo không chỉ là những số đo, những kiến thức sách vở về cơ thể học, về mỹ học, về các bộ môn nghệ thuật, mà điều quan trọng hơn là cần phải có khiếu thẩm mỹ, khả năng thẩm định tinh tế, có “cặp mắt xanh” biết nhìn ra cái đẹp của sự hài hòa duyên dáng và gợi cảm.

Đó là chưa nói đến phần trí tuệ của các người đẹp, cũng chưa đề cập đến sự vô tư, trong sáng của… Ban giám khảo. Vì vậy, nhiều vương miện sắc đẹp chưa giành được sự tâm phục khẩu phục của ngay chính người dự thi, thì còn xa mới có thể tiêu biểu cho nhan sắc chung cho những người phụ nữ (Việt Nam và thế giới). Điều đó làm giảm giá trị của vương miện và giảm sự quan tâm của công chúng tới các cuộc thi sắc đẹp. (Hết)

BS CAO NGỌC BÍCH